اسکیت نمایشی، ورزشی است که در آن ترکیبی از مهارت فنی و هنری اهمیت دارد. هر برنامه شامل پرشها، اسپینها و حرکات گامدار است که توسط داوران به دو بخش امتیازدهی تقسیم میشود: تکنیکال اسکور (TES) برای حرکات فنی و پرفورمنس اسکور (PCS) برای جنبههای هنری و ارائه برنامه.
یکی از عواملی که امتیاز پرشها را تحت تأثیر قرار میدهد، محل اجرای پرش در طول برنامه است. پرشی که در نیمهی دوم برنامه زده شود، به دلیل سختی بیشتر و خستگی اسکیتباز، معمولاً بونس امتیاز ۱۰٪ دریافت میکند.
⸻
وضعیت قانون قبل از ۲۰۱۸
قبل از سال ۲۰۱۸، تمامی پرشهایی که در نیمهی دوم برنامه اجرا میشدند، از بونس ۱۰٪ بهرهمند میشدند. این امکان باعث شد برخی اسکیتبازان استراتژی خود را بر اساس تمرکز پرشها در نیمه دوم برنامه طراحی کنند؛ روشی که به آن در اصطلاح «backloading» گفته میشد. چنین طراحی برنامهها، هرچند از نظر امتیاز فنی موثر بود، اما گاهی جنبه هنری برنامه را تحت تأثیر قرار میداد.
⸻
نقطه عطف و نقش زاگیتووا
در المپیک زمستانی ۲۰۱۸، Alina Zagitova، قهرمان روسی، با استراتژی منحصر به فرد خود توجه جهان را جلب کرد. او تمامی پرشهای برنامه آزاد خود را در نیمهی دوم اجرا کرد تا بیشترین بونس ممکن را دریافت کند. این تاکتیک باعث شد او از رقیب اصلی خود پیشی بگیرد، حتی با وجود آن که برنامه رقیب از نظر هنری جذابتر بود.
اجرای زاگیتووا، نه تنها استراتژی جدیدی را معرفی کرد، بلکه به جامعه اسکیت و مسئولان فدراسیون جهانی نشان داد که قانون موجود ممکن است باعث طراحی برنامههای یکطرفه و غیرمتعادل شود.
⸻
تغییر قانون و ظهور «Zagitova Rule»
پس از المپیک ۲۰۱۸، فدراسیون جهانی اسکیت (ISU) قانون امتیازدهی پرشها را اصلاح کرد:
• نام رسمی قانون:
ISU Technical Rules for Jumps
• نام غیررسمی:
«Zagitova Rule»
اصلاحات اصلی عبارت بودند از:
• برنامه کوتاه (Short Program):
تنها آخرین پرش در نیمهی دوم بونس میگیرد.
• برنامه آزاد (Free Skate):
تنها سه پرش آخر در نیمهی دوم میتوانند بونس دریافت کنند.
⚠️ نکته مهم: حتی اگر اسکیتباز چهار یا پنج پرش در نیمه دوم برنامه اجرا کند، تنها سه پرش آخر بونس دریافت میکنند و بقیه پرشها امتیاز عادی خواهند داشت. این محدودیت باعث شده طراحی برنامهها متعادلتر و عادلانهتر شود.
⸻
دلایل تغییر
دلایل اصلی اصلاح قانون عبارت بودند از:
1. حفظ تعادل هنر و تکنیک: عقب انداختن تمام پرشها، باعث کاهش جذابیت بخشهای ابتدایی برنامه میشد.
2. پیشگیری از سوءاستفاده از سیستم امتیازدهی: قانون قبلی اجازه میداد اسکیتبازان با تمرکز روی بونس، امتیاز غیرواقعی جمع کنند.
3. تشویق به طراحی برنامه متنوع و متوازن: هدف فدراسیون، برنامههایی بود که هم از نظر تکنیکی و هم هنری جذاب باشند.
⸻
اثرات و نکات جالب
• نام «Zagitova Rule» در عمل غیررسمی است و در کتاب قوانین ISU ثبت نشده، اما بین طرفداران شناخته شده است.
• اجرای زاگیتووا الهامبخش تغییر قانون بود، اما تصمیم نهایی توسط کنگره فدراسیون جهانی اسکیت (ISU Congress) گرفته شد.
• حتی پس از قانون جدید، اسکیتبازان میتوانند پرشها را عقب بیاندازند، اما تنها سه پرش آخر در برنامه آزاد بونس دریافت میکنند.
• برخی طرفداران معتقدند این قانون باعث شده برنامهها کمی شبیه هم شوند، زیرا محدودیتهای جدید روی طراحی اعمال شده است.
⸻
قانون امتیازدهی پرشها در اسکیت نمایشی، از زمانی که به سیستم بونس برای پرشهای نیمه دوم متکی بود، تغییر کرده است.
قبل از ۲۰۱۸:
تمام پرشهای نیمه دوم بونس میگرفتند.
بعد از ۲۰۱۸
(Zagitova Rule):
• Short Program:
فقط آخرین پرش نیمه دوم بونس دارد.
• Free Skate:
فقط سه پرش آخر نیمه دوم بونس دارند، حتی اگر اسکیتباز چهار یا پنج پرش هم در این بخش انجام دهد.
هدف اصلی از این اصلاحات، حفظ تعادل میان فنی و هنری برنامهها، جلوگیری از سوءاستفاده و تشویق طراحی برنامههای متنوعتر بوده است.